Teoretyczne i techniczne podstawy badania

Badanie polega na oglądaniu wybranych zmian chorobowych skóry za pomocą dermatoskopu. Jest to specjalne urządzenie optyczne - powiększające 10-krotnie, z oświetleniem bocznym (oświetlającym oglądaną powierzchnię), które pozwala uzyskać "trójwymiarowy obraz" skóry. Badanie to wymaga dużego doświadczenia oraz porównania z wynikiem histologicznym po wycięciu zmiany skórnej.

Aparat przykłada sie do powierzchni skóry pokrywając jego okular olejkiem o właściwościach immersyjnych (redukujących rozpraszanie i odbijanie światła). To unikalne oświetlenie i powiększenie uwidacznia nie tylko powierzchnię zmiany, ale także jej głębiej położone struktury. Ocena zmian opiera się na obserwacji cech zewnętrznych uwzględniając asymetrię, odgraniczenie, różnorodność barw oraz charakterystyczne struktury niewidoczne gołym okiem:

• obecność siateczki
• obszary o zatartej strukturze
• pasma
• kropki i globule
• nieprawidłowe unaczynienie

Interpretacja wyników badania

W zależności od aktywności zmian barwnikowych lekarz podejmuje decyzje o konieczności wykonania zabiegu chirurgicznego lub dalszej obserwacji zmian.

Dzięki dermatoskopii lekarz wykonujący zabieg może ustalić bezpieczny margines cięcia, dający dużą pewność całkowitego usunięcia zmiany.

U osób które zostały zakwalifikowane do obserwacji (szczególnie z licznymi znamionami) fotografuje się wszystkie podejrzane znamiona i porównuje je co 6 miesięcy. To wystarczajacy czas, aby wychwycić aktywne zmiany barwnikowe zanim stana sie naprawdę niebezpieczne dla naszego zdrowia lub życia.

Wskazania do wykonania badania

• Różnicowanie plam barwnikowych (znamiona czy czerniak).
• Różnicowanie z plamami naczyniowymi (zmiany naczyniowe, brodawki łojotokowe, zmiany barwnikowe).
• Różnicowanie z przyłuszczycą plackowatą (przyłuszczyca, wczesne postaci ziarniniaka grzybiastego).

Badanie może być wykonane bez zlecenia lekarza. Wskazana jest uprzednia konsultacja z lekarzem dla oceny konieczności wykonania badania.

Sposób przygotowana do badania

Nie ma specjalnych zaleceń. Nie ma bezwzględnej konieczności wykonywania wcześniej innych badań.

Informacje, które należy zgłosić wykonującemu badania

Czas trwania zmiany skórnej, szybkość jej powiększania się, początkowa barwa (czerwona, brunatna), bolesność samoistna lub przy ucisku.

Jak należy zachowywać się po badaniu

Nie ma specjalnych zaleceń.

Możliwe powikłania po badaniu

Brak powikłań. Badanie może być powtarzane wielokrotnie. Wykonywane jest u pacjentów w każdym wieku, a także u kobiet ciężarnych.

przyrząd do badania - Dermatoskop

Opracowano na podstawie: prof. dr hab. med. Waldemar Placek, Dermatoskopia, "Encyklopedia Badań Medycznych", Wydawnictwo Medyczne MAKmed, Gdańsk 1996.